Anna Maruszeczko i Jacek Masłowski, Uwolnić męskość, Prószyński i S-ka, 2026
Jacek Masłowski jest psychoterapeutą i pionierem warsztatów oraz męskich kręgów w Polsce, a także założycielem Fundacji Masculinum. Bogate doświadczenie kilkunastoletniej pracy psychoterapeutycznej z mężczyznami pozwoliło mu na sformułowanie obserwacji i spostrzeżeń na temat męskiej psychiki i seksualności. W rozmowie z dziennikarką Anną Maruszeczko zwraca uwagę na fakt, iż dopiero w ciągu kilku ostatnich lat zaczęto mówić o życiu emocjonalnym mężczyzn, podczas gdy kobiety już od kilkudziesięciu lat zajmują się tymi tematami w swoim gronie. Zauważa, że mężczyzna zostaje często zredukowany do roli funkcji (na przykład jedynego żywiciela rodziny) i tym samym dochodzi do sytuacji, w której otoczenie daje mu do zrozumienia iż jego myśli i emocje nie mają żadnego znaczenia. Dla mężczyzny bezrobocie i zwolnienie z pracy wiąże się ze znacznie większą psychiczną katastrofą niż dla kobiety i często popycha mężczyzn do odebrania sobie życia wobec przekonania iż praca i zarobki definiują mężczyznę jako człowieka. Zdrowa relacja między mężczyznami a kobietami powinna wynikać z tego, iż poprzez wzajemną życzliwość i współpracę przyczynia się do zmniejszenia cierpienia. Wojna płci jest zjawiskiem, które marnuje ogromną ilość intelektualnej i psychicznej energii, która mogłaby być spożytkowana w znacznie bardziej pożyteczny sposób. Szczególnie ważną obserwacją dokonaną przez Jacka Masłowskiego jest zwrócenie uwagi na fakt, iż mężczyźni potrzebują męskiej wspólnoty, inicjatyw i miejsc gdzie w samym męskim gronie wymienialiby się swoimi doświadczeniami. Sam swoją działalnością męskich kręgów i męskich warsztatów wypełnia tę ogromną lukę w życiu współczesnych mężczyzn. Zwrócił uwagę na fakt, iż na początku jego promęskiej działalności w 2013 roku w środowisku psychoterapeutycznym dawano mu do zrozumienia, że psychoterapia nie jest dla mężczyzn, a w zawodzie psychoterapeuty istnieje ogromna nadreprezentacja kobiet.
Ponadto, tematy deficytów emocjonalnych i relacyjnych w życiu mężczyzn długo nie istniały w przestrzeni publicznej. Przez to między innymi mężczyźni mierzą się z przerażającą samotnością oraz brakiem umiejętności nazwania i rozpoznawania swoich emocji oraz adekwatnej reakcji na te emocje. Zauważa także, iż inicjatywy dotyczące mężczyzn i męskości jak męskie kręgi oraz organizowany od 2024 roku przez Stowarzyszenie na Rzecz Chłopców i Mężczyzn Kongres Mężczyzn spotykają się często w społeczeństwie z lekceważeniem i szyderstwami. Mężczyzna we współczesnej narracji społecznej jest często przedstawiany jako domyślny sprawca przemocy, przy jednoczesnym ustawicznym lekceważeniu przemocy popełnianej przez kobiety. Męskość jest demonizowana i przedstawiana jako zagrożenie, podczas gdy w rzeczywistości jest to cnota, która ma ogromną wartość zarówno wobec jednostek, jak i wobec całego społeczeństwa.
Tragedią dla mężczyzny i jego dziecka jest zjawisko alienacji rodzicielskiej. Jest to doświadczenie potwornej samotności, bezsilności i ustawicznej tęsknoty. Mężczyźni są dyskryminowani w sądach, matka wciąż jest traktowana jako domyślny i „lepszy” rodzic, a matki które dokonują alienacji rodzicielskiej wobec dzieci i ojca dziecka oraz dopuszczają się przemocy oraz pomówień często pozostają bezkarne. Pomówienie mężczyzny o molestowanie seksualne którego nigdy się nie dopuścił, zostawi dożywotni ślad w życiu mężczyzny, nawet jeżeli oczyści się z zarzutów. Nigdy już życie nie będzie wyglądało tak samo jak przed oskarżeniem, zostanie nieusuwalne piętno społecznego potępienia. Dalej poruszony zostaje temat inceli, czyli mężczyzn którzy żyją w niedobrowolnym celibacie, a ich sytuacja często wynika z niezależnych od nich samych czynników biologicznych i środowiskowych. Jak zwraca uwagę Jacek Masłowski, pragnienie bliskości w relacji romantycznej oraz w relacjach przyjacielskich nie ma płci, a brak tej bliskości może mieć bardzo poważne konsekwencje. Nadzieją napawa fakt, że pojawia się coraz więcej inicjatyw skierowanych do mężczyzn.
Mężczyźni mierzą się nieproporcjonalnie częściej z niektórymi życiowymi tragediami niż kobiety. Tragicznym pozostaje fakt, iż około 80% ludzi odbierających sobie życie stanowią mężczyźni, co jest pokłosiem braku przyzwolenia w społeczeństwie na słabość u mężczyzn. W Polsce mężczyźni żyją średnio o siedem lat krócej niż kobiety, a w niektórych państwach dawnego bloku sowieckiego ta różnica dochodzi aż do dziesięciu lat. Przykładem lekceważenia życia mężczyzn jest sytuacja, w której w mediach po katastrofie naturalnej lub wojennych zawirowaniach pojawia się komunikat, iż zginęła pewna liczba osób, w tym „kobiety i dzieci”. Cennym jest spostrzeżenie, że współczesne tłumienie męskiej popędowości i seksualności nie jest dobrą drogą, gdyż są to siły którym raczej należy nadać odpowiedni kierunek.
Jacek Masłowski dzieli się także z czytelnikami swoimi obserwacjami i spostrzeżeniami na temat mężczyzn, którzy decydują się na życie w pojedynkę, zwraca uwagę na szerokie spektrum sytuacji mężczyzn którzy decydują się na takie życie. Wskazuje zarówno na korzyści wynikające z takiego trybu życia, jak i trudności. Dla jednych mężczyzn życie w pojedynkę może stać się przestrzenią umożliwiającą rozwijanie swoich pasji i zainteresowań oraz pracę nad swoimi charakterem i lepsze poznanie siebie, dla innych zaś może to być droga prowadząca do postępującej izolacji społecznej i stanów depresyjnych. Lektura tej książki dostarcza wielu przydatnych informacji na temat mężczyzn i męskości.
Pomimo wielu bezprecedensowych wyzwań przed którymi stoją dzisiejsi mężczyźni i redefinicji pojęcia męskości, mamy dzisiaj narzędzia i inicjatywy które mogą pomóc mężczyznom w ulepszeniu swojego życia i poprawy relacji z innymi ludźmi. Nadzieją może napawać fakt, że współcześni chłopcy i mężczyźni poszukują intelektualnej i duchowej głębi. Istnieje także szansa na współpracę między ludźmi poprzez wzajemne poznanie oraz wymianę swoich myśli i doświadczeń. „Uwolnić męskość” jest jedną z cegiełek dołożonych do budowy lepszego świata.