Podczas II Kongresu Mężczyzn, który miał miejsce 26 kwietnia 2025 roku w Warszawie, odbył się panel dyskusyjny „Męskie organizacje, męski świat”. Praktycy podzielili się z nami swoimi doświadczeniami, które zdobyli organizując męskie kręgi, festiwale, grupy harcerskie i movemberową profilaktykę. Prezentujemy 5 najważniejszych wniosków z panelu, uzupełnionych wypowiedziami ekspertów.
Spis treści:
1. Prelegenci panelu „Męskie organizacje, męski świat”
2. Cel i sprawczość przyciągają mężczyzn
3. Wspólne zadania budują więź
4. O profilaktyce trzeba mówić prosto i głośno
5. „Prawdziwy mężczyzna” to ktoś autentyczny
6. Potrzeba więcej mężczyzn w roli wychowawców
7. Podsumowanie panelu „Męskie organizacje, męski świat”
Przeczytanie tego artykułu zajmie Ci około 5 minut.
Prelegenci panelu „Męskie organizacje, męski świat”
Moderatorem panelu „Męskie organizacje, męski świat” był Jakub Belina-Brzozowski, a w rozmowie wzięli udział:
- Artur Józefiak
inicjatywa Tato.net - Marcin Janiszewski
Fundacja Forum Mężczyzn - Michał Pyziak
inicjatywa Męska Ścieżka - Maciej Marczak
Conscious Men Festival - Marcin Bednarski
Związek Harcerstwa Polskiego
1. Cel i sprawczość przyciągają mężczyzn
Wiele z tego, co padało podczas panelu „Męskie organizacje, męski świat” da się sprowadzić do jednej prostej obserwacji: mężczyzn najłatwiej przyciągnąć celem i konkretem. Tradycyjne warsztaty rozwojowe nie zawsze trafiają do szerokiego grona, bo wielu chłopców i mężczyzn nie widzi bezpośrednio wynikającej z nich wartości. Alternatywą mogą być warsztaty przygodowe i aktywności, które posiadają jasno określony efekt: zbudujemy coś razem, osiągniemy założony rezultat, przeżyjemy przygodę. Tę potrzebę widać w sposobie spędzania wolnego czasu przez chłopców. Coraz częściej sięgają oni po komunikatory i platformy skupione wokół gier, którą łączą w sobie wspólnotę, działanie, kooperację oraz rywalizację. Nie oznacza to oczywiście, że rozmowa i świadomość są drugorzędne, ale to właśnie warsztaty związane z aktywnością mogą zbudować poczucie bezpieczeństwa, które będzie fundamentem dla rozmów.
Chłopców i mężczyzn przyciąga produktywność. Nie będziemy poklepywali się po plecach, tylko chcemy razem coś osiągnąć, a przy okazji pogadać i budować męskie relacje.
2. Wspólne zadania budują więź
Kwestia budowania poczucia bezpieczeństwa w trakcie wspólnych aktywności powracała podczas rozmów o męskich festiwalach. Paneliście zauważali, że więź między mężczyznami często rodzi się nie poprzez wypowiadane słowa, ale poprzez wspólne działanie. Doświadczenia z kręgów, festiwali i wyjazdów, na których uczestnicy razem rąbali drewno, rozpalali ogień czy budowali szałasy pokazują, że mężczyznom łatwiej otworzyć się i budować autentyczne relacje, gdy działają wspólnie i w konkretnym celu. Te aktywności stają się momentem wyciszenia, w których mężczyźni mogą wzajemnie sobie pomagać, w efekcie stając się bramą do głębszej rozmowy o uczuciach, wartościach i relacjach, której często brakuje w codziennym życiu. Takie doświadczenia mają także wymiar międzypokoleniowy – starsi mężczyźni, działając wspólnie z młodszymi, pokazują im postawy odpowiedzialności, współpracy i gotowości do zaangażowania. Wspólne zadania są więc czymś więcej niż tylko aktywnością fizyczną.
Mężczyźni jednoczą się w działaniu. Gdy razem pracujemy i sobie pomagamy, to potem dużo łatwiej się nam przed sobą otworzyć i szczerze ze sobą porozmawiać.
3. O profilaktyce trzeba mówić prosto i głośno
W kontekście zdrowia mężczyzn padło hasło, że męska profilaktyka działa, gdy przekaz jest prosty, bezpretensjonalny i osadzony w codziennej rozmowie. Kiedy oferujemy mężczyznom realną okazję do badania – np. bezpłatne stoiska w miejscach, gdzie bywają na co dzień – okazuje się, że przychodzą. W kampaniach warto jest używać obrazowych komunikatów, a nawet humoru. To nie próba trywializowania tematu, ale zmniejszenie bariery wstydu i oporu. Jednocześnie profilaktyka powinna iść w parze z edukacją od podstaw – uczeniem samobadania i odpowiedzialności za zdrowie już w szkole. Dzięki temu badania i troska o siebie przestaną być tematem tabu oraz powodem do lęku, a staną się naturalnym elementem dorastania i dorosłego życia.
Wąs jest pretekstem do rozmowy: badaj się. 40 sekund dyskomfortu może dać 15 lat życia.
4. „Prawdziwy mężczyzna” to ktoś autentyczny
W rozmowie o archetypach i oczekiwaniach pojawiło się odwołanie do syndromu „miłego faceta”, który zawsze się dopasowuje i ukrywa swoje prawdziwe emocje. Taka fałszywa, zewnętrzna maska może na moment zyskać akceptację, ale nie jest w stanie zbudować niczego trwałego. Wyjście z tej pułapki to długotrwała praca nad sobą: rozpoznanie własnych wartości, pragnień i granic, a także gotowość na przyjęcie konsekwencji w postaci tego, że nie każdy nas polubi. W taki sposób można osiągnąć autentyczność, która prowadzi do większej wolności i zdolności tworzenia szczerych, trwałych więzi. „Prawdziwy mężczyzna” nie oznacza ideału, lecz osobę świadomą swoich mocnych stron i ograniczeń – taką, z którą da się zbudować relację bez ukrytych intencji i manipulacji.
Mężczyzna prawdziwy, to nie ktoś idealny, ale autentyczny. Ktoś, kto jest świadomy swojej siły, ale też ograniczeń.
5. Potrzeba więcej mężczyzn w roli wychowawców
Dane statystyczne pokazują, że przeważająca większość nauczycieli zatrudnionych w polskich przedszkolach i szkołach stanowią kobiety. Taka dysproporcja oznacza, że chłopcy i mężczyźni często nie mają kontaktu z dojrzałymi, męskimi wzorcami w kluczowych momentach rozwojowych. Obecność męskich wychowawców i nauczycieli może pomóc afirmować dojrzałą męskość oraz pomagać chłopcom w odnalezieniu siebie. Rozwiązania nie kończą się na nauczycielach – drogą w dobrym kierunku jest zachęcanie ojców do większego udziału w życiu szkolnym dzieci, a także tworzenie przestrzeni, w których afirmowana jest męskość: klubów lub kręgów.
Dajemy młodym chłopcom szansę być zastępowymi, by zajmowali się jeszcze młodszymi chłopcami. To uczy opieki i odpowiedzialności.
Podsumowanie panelu „Męskie organizacje, męski świat”
Panel „Męskie organizacje, męski świat” pokazał różnorodne drogi angażowania mężczyzn – od sposobów przyciągania ich do rozwijających inicjatyw, przez budowanie więzi w oparciu o wspólne zadania, po konieczność jasnej i bezpośredniej rozmowy o zdrowiu. Mówiliśmy również o tym, że autentyczność, czyli życie w zgodzie z własnymi wartościami i granicami, jest fundamentem trwałych relacji, oraz o potrzebie większej obecności mężczyzn jako wychowawców i wzorców w środowiskach edukacyjnych i społecznych.
Chcesz przeczytać o czym jeszcze mówiliśmy na II Kongresie Mężczyzn? Kliknij tutaj.